Bewind in cijfers – Wageningen, 1 oktober 2026 – Mijn CBM
Hoeveel familiebewindvoerders zijn er? Dat is de centrale vraag die we proberen te beantwoorden. Als platform voor particulier bewind, zoals de officiële naam voor familiaire bewindvoering is, zijn wij natuurlijk benieuwd met hoeveel we zijn.
Deze vraag beantwoorden is onmogelijk zonder inzicht te hebben in het totale aantal dossiers meerderjarigenbewind en het aandeel van dossiers dat door een professionele bewindvoerder wordt beheerd.
De beschikbare gegevens over het aantal dossiers dat tot vandaag beschikbaar was, is erg summier. Zo vonden we in een artikel op De Rechtspraak uit 2019 enkele kerngetallen voor de jaren 2013 en 2018. Het gaat daarbij om het aantal dossiers met als ‘grondslag schulden’ (35.000 in 2013 en 56.000 in 2018) dat geeft een verre van compleet beeld, want het aantal bewind dossiers met als grondslag fysieke of geestelijke toestand, kortweg ‘grondslag conditie’, ontbreekt.
Een volgend ijkpunt dat we vinden komt van een publicatie van Platform Investico uit 2018, zie onze tabel onderaan deze pagina. In 2009 zouden er in totaal 97.000 bewind dossiers zijn.
In het laatste jaarverslag van De Rechtspraak over 2025 (pagina 41) staan alleen jaartotalen van het bewind meerderjarigen voor de afgelopen vijf jaar, daarom hebben we om een nadere specificatie gevraagd van de bewind cijfers. De strekking van dit informatieverzoek, het verloop en de inhoudelijke reactie, komen verderop aan bod. Als eerstvolgende laten we de samenvattende grafieken zien van het totaal aantal bewind dossiers in de periode 2009 – 2026.
Totaal bewind dossiers per jaar 2009 – 2026
Het resultaat van onze data analyse zie je hieronder. We analyseren het verloop van het aantal familiebewindvoerders tussen 2009 en 2026, trends in het aantal bewind dossiers en de verdeling van bewind op basis van de grondslag en de dossiers die in beheer zijn bij een professioneel bewindvoerderskantoor.
Vervolgens lichten we ons informatieverzoek nader toe, en laten we het antwoord zien voor de volledige context van de bewind cijfers die we hier presenteren. Ten slotte publiceren we de complete tabel met reeds bekende en door ons berekende cijfers, inclusief een gedetailleerde bronvermelding, die als basis dient voor onderstaande grafieken over bewind in Nederland.
- Het aantal mensen onder bewind is stabiel. Sinds de invoering van de beschermingsbewind maatregel in 1982 heeft het aantal mensen dat onder bewind staat een sterke groei doorgemaakt tot 273.000 personen in 2022.
- Aanvankelijk ging het vooral om vermogende ouderen die niet meer in staat zijn om voor hun geldzaken te zorgen. De bescherming van bezittingen en vermogen stond daar centraal. Vandaar de naam beschermingsbewind. Meestal was er wel een familielid die de financiën van betrokkene op zich kon nemen.
- In de loop der tijd zijn er steeds meer mensen onder bewind komen staan. Voor een deel is dit toe te kennen aan het formaliseren van de feitelijke situatie voor de groep mensen met een verstandelijke beperking. In de praktijk waren dit toch vaak familieleden die de geldzaken regelen voor betrokkene.
- In 2018 ging het in totaal al om een kwart miljoen personen waar de maatregel meerderjarigenbewind werd opgelegd door een kantonrechter.
- Het aandeel personen dat onder bewind staat vanwege problematische schulden is in korte tijd bijna verdubbeld. Van 35.000 in 2013, tot 56.000 in 2018. Daarna zien we een gestage afname tot 39.000 op 1 januari 2026.
- Na een lichte daling in 2023 naar 269.000 personen onder bewind, rapporteert de Rechtspraak in haar jaarverslag over 2025 een stabiel aantal bewind dossiers gedurende drie kalenderjaren. Namelijk 265.000 personen onder bewind in Nederland op 1 januari 2024, 2025 en 2026 (31 december voorgaande jaar in het jaarverslag).
- Gerelateerd aan bewindvoering is het Mentorschap, de stijging in het aantal Mentorschap zaken CBM van 89.000 naar 106.000 personen in een periode van vijf jaar, heeft volgens de Raad van de Rechtspraak mogelijk een oorzaak in de vergrijzing. Cijfers over Mentorschap nemen we verder niet in beschouwing.
- Als we kijken naar de bevolkingsgroei van Nederland met 17 miljoen inwoners in 2017 en 18 miljoen nu, dan is er procentueel sprake van een afname van het percentage inwoners van Nederland dat onder bewind staat.
- Gezien de lichte afname van het aantal schulden bewind dossiers, die voor het meerendeel door professionele bewindvoerders worden beheerd, en de lichte toename van het aantal bewind dossiers met grondslag conditie, die relatief vaker door familie worden beheerd, is te verwachten dat het aantal dossiers onder professioneel bewind iets zal blijven dalen.
Informatieverzoek Rechtspraak Servicecentrum
Omdat de bewind cijfers en dan met name het aantal familiebewindvoerders, niet duidelijk was, hebben we navraag gedaan bij het Rechtspraak Servicecentrum. In het telefonisch contact op 21 juli 2026 werd verwezen naar het jaarverslag 2025 van De Rechtspraak, daarom is een schriftelijk verzoek ingediend om meer informatie met de volgende vragen;
- Hoeveel dossiers zijn er op de peildatum 31 december 2021 t/m 2025 toegewezen aan een professioneel bewindvoerder?
- Hoeveel dossiers zijn er op de peildatum 31 december 2021 t/m 2025 toegewezen aan een particulier bewindvoerder?
- Wat is het aandeel particuliere versus professionele bewindvoerders voor bewind bij problematische schulden (2021-2025)
- Wat is de respectievelijke verdeling bij bewind met als grondslag fysieke of geestelijke toestand (2021-2025)
Op 26 augustus ontvingen wij de volgende reactie:
De vraag is helaas niet te beantwoorden door de wijze waarop de gegevens zijn geregistreerd. Wel is geprobeerd een antwoord te geven dat zo dicht mogelijk bij de vraag zit. Zie bijgevoegde bijlage. We hopen dat u hier verder mee kan.
Cijfers bewindvoering Nederland – verdeling naar grond en type bewindvoerder
Bijgevoegd was een tabel die wij hieronder volledig weergeven inclusief de belangrijke kanttekening bij de weergegeven aantallen en percentages.
Een persoon die onder bewind is gesteld kan gedurende de periode van het bewind één of meerdere bewindvoerders toegewezen krijgen. In het geval er bij een bewind sprake is van meerdere bewindvoerders, dan is het mogelijk dat er familiaire én professionele bewindvoerders bij betrokken zijn. De historie van deze mutaties is niet op een eenduidige wijze uit het datawarehouse van de Rechtspraak te selecteren. Desalniettemin is getracht een zo goed mogelijk beeld te schetsen van de verhouding professioneel en familiair bewindvoerders. Dit houdt in dat onderstaande gegevens een onzekerheid in zich dragen en dat dit niet de exacte beantwoording is van de vraag. De onderstaande tabel dient te worden gelezen als richtinggevend.
Ondanks de kanttekening bij de aangeleverde gegevens over het aantal bewind dossiers naar grond en type bewindvoerder, zijn wij het Rechtspraak Servicecentrum zeer erkentelijk voor de gedane moeite om een zo goed mogelijk beeld te schetsen.
Dossiers onder bewind in Nederland
Op basis van de reeds bekende gegevens, en de nieuwe gegevens die we verkregen via ons informatieverzoek, zijn we aan het rekenen gegaan om de aantallen professionele en particuliere bewind dossiers inzichtelijk te maken.
Enkele aannames die we hierbij hebben gedaan zijn de volgende:
- Voor de historische percentages (2009-2018) voor het type bewind zijn we uitgegaan van de percentages van 2022.
- Het totale aantal dossiers en de berekeningen die hieruit voortvloeien voor 2013 zijn op basis van het geschatte percentage inwoners onder bewind
- Berekende aantallen zijn niet afgerond op duizendtallen, dit geeft een schijn van hoge nauwkeurigheid in deze tabel
Hoeveel familiebewindvoerders zijn er?
De vraag “Hoeveel familiebewindvoerders zijn er?” kunnen we nu wel beantwoorden. Ongeveer 70 duizend in 2026. We waren met iets meer in 2022, wel 72 duizend. In 2023 daalde het aantal bewind dossiers met een particuliere uitvoerder naar 69 duizend, waarna er de laatste drie jaar een licht stijgende tendens is in het aantal particuliere bewindvoerders.
We hebben ook gezien dat het aantal professionele bewind dossiers licht daalt, in lijn met het dalend aantal schulden bewind dossiers. Bewind met als grondslag schulden wordt voor 90% door professionele bewindvoerders aangenomen.
Hoewel we graag in meer detail zouden willen weten hoeveel particuliere bewind dossiers er zijn, begrijpen we dat dit een complexe vraag is gezien mutaties die er kunnen zijn gedurende de looptijd van de maatregel beschermingsbewind en het voorkomen van betrokkenheid van meerdere bewindvoerders op één dossier. Toch zijn we tevreden met het resultaat van deze analyse waarbij er meer inzicht is verkregen in hoe de dossiers bewind in Nederland zijn verdeeld over type bewindvoerder en de grondslag voor de maatregel.